Wspomnienie św. Jerzego, męczennika
W Polsce wspomnienie św. Jerzego obchodzone jest 24 kwietnia, dzień po uroczystości św. Wojciecha, patrona kraju. Obchód ma charakter dowolny i jest związany z kolorem czerwonym.
O samym świętym wiemy niewiele – był rzymskim żołnierzem, który poniósł męczeńską śmierć około 303 roku w Diospolis (Lydda, Palestyna), prawdopodobnie w czasie prześladowań za rządów Dioklecjana. Kult św. Jerzego rozprzestrzenił się szybko poza Bliski Wschód i stał się jednym z najbardziej czczonych świętych w chrześcijaństwie, od Etiopii po Ruś.
Legenda o walce ze smokiem i uratowaniu księżniczki pojawiła się dopiero na przełomie XI i XII wieku, a spopularyzowana została w XIII wieku w „Złotej legendzie” Jakuba de Voragine. Smok symbolizował pogaństwo, a nie był częścią relacji o rzeczywistym wydarzeniu. Pomimo legendarnych korzeni kultu, reforma kalendarza w 1969 roku ograniczyła rangę obchodów do wspomnienia dowolnego, ale nie zniosła ich, uznając autentyczność kultu i męczeństwa.
Św. Jerzy jest patronem wielu krajów i miast, m.in. Anglii, Gruzji, Portugalii, Katalonii, a także Genui, Moskwy i Barcelony. Przez wieki był symbolem rycerstwa, a w XX wieku ten wątek przejęło harcerstwo – w Polsce to właśnie w harcerskich kalendarzach jego dzień jest najbardziej widoczny.
W Katalonii 23 kwietnia, w dniu św. Jerzego (Sant Jordi), obchodzi się świecką tradycję wręczania książek i róż, co wpłynęło na ustanowienie przez UNESCO Światowego Dnia Książki w tej samej dacie.
W polskiej tradycji ludowej dzień św. Jerzego wyznaczał początek wiosennego wypasu bydła na pastwiskach. Towarzyszyły temu obrzędy, takie jak święcenie wianków, okadzanie obór i bicie w garnki, by odstraszyć wilki. W kulturze utrwaliły się przysłowia i powiedzenia związane z tą datą, a imię Jerzy przez wieki było w Polsce bardzo popularne.
„Obleczcie pełną zbroję Bożą, byście mogli się ostać wobec podstępnych zakusów diabła.”
Ef 6,11