Wspomnienie św. Joanny Franciszki de Chantal, zakonnicy

12 sierpnia Kościół katolicki wspomina św. Joannę Franciszkę de Chantal, współzałożycielkę zakonu wizytek. Święto ma charakter dowolny, z białymi szatami liturgicznymi. Data ta obowiązuje od 2002 roku, wcześniej wspomnienie Joanny przypadało 12 grudnia – dzień ten zarezerwowano jednak dla Matki Bożej z Guadalupe.

Św. Joanna Franciszka urodziła się w 1572 roku w Dijon, w zamożnej rodzinie burmistrza parlamentu Burgundii. W wieku 16 lat poślubiła barona Krzysztofa de Chantal i urodziła mu czworo dzieci. W 1601 roku jej mąż zginął w wyniku przypadkowej strzelaniny podczas polowania, dokonanej przez krewnego. Przebaczenie sprawcy zajęło Joannie wiele lat, a ostatecznie została matką chrzestną jego dziecka.

Przełomowym momentem w życiu Joanny były wielkopostne kazania biskupa Genewy, Franciszka Salezego, wygłoszone w Dijon w 1604 roku. Salezy został jej kierownikiem duchowym, a ich korespondencja, trwająca aż do jego śmierci, uznawana jest dziś za klasykę literatury ascetycznej. Z tej duchowej relacji zrodziła się idea nowego zakonu.

W 1610 roku w Annecy powstało Zgromadzenie Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (wizytki), które wyróżniało się nowatorskim podejściem. Zakon nie wymagał surowej ascezy, był otwarty dla wdów i kobiet słabszego zdrowia, odrzucanych przez inne klasztory. Siostry odwiedzały chorych w ich domach, co dało nazwę zakonowi. W 1618 roku, pod presją arcybiskupa Lyonu, wprowadzono klauzurę, ale łagodna reguła zakonu przyczyniła się do jego szybkiego rozwoju – za życia Joanny powstało kilkadziesiąt domów.

Św. Joanna Franciszka zmarła 13 grudnia 1641 roku w Moulins, a jej ciało spoczęło w Annecy obok relikwii św. Franciszka Salezego. Została kanonizowana w 1767 roku przez papieża Klemensa XIII. Jej wnuczką była Maria de Sévigné, słynna francuska pisarka znana z listów.

Zakon wizytek odegrał jeszcze jedną ważną rolę, której Joanna nie mogła przewidzieć. W klasztorze w Paray-le-Monial żyła później św. Małgorzata Maria Alacoque, której objawienia dotyczące kultu Serca Jezusowego zyskały ogromne znaczenie. Łagodna reguła zakonu, stworzona dla kobiet odrzuconych przez inne wspólnoty, okazała się idealnym środowiskiem dla rozwoju tej duchowości.

„Ta zaś, która rzeczywiście jest wdową, jako osamotniona złożyła nadzieję w Bogu i trwa w zanoszeniu próśb i modlitw we dnie i w nocy.”

1 Tm 5,5