Wspomnienie św. Joanny Franciszki de Chantal, zakonnicy

12 sierpnia Kościół wspomina św. Joannę Franciszkę de Chantal, współzałożycielkę zakonu wizytek. Obchód jest dobrowolny, w kolorze białym. Data obowiązuje od 2002 roku – wcześniej jej wspomnienie przypadało 12 grudnia, ale ten dzień przeznaczono na obchód Matki Bożej z Guadalupe.

Wdowa z Burgundii

Urodziła się w 1572 roku w Dijon, w rodzinie prezydenta parlamentu Burgundii. Wyszła za mąż za barona Krzysztofa de Chantal i urodziła czworo dzieci. W 1601 roku mąż zginął, postrzelony przypadkowo na polowaniu przez własnego krewnego. Biografowie zgodnie odnotowują, że przebaczenie zajęło Joannie lata – i że ostatecznie została matką chrzestną dziecka sprawcy.

Spotkanie w 1604 roku

Punktem zwrotnym były wielkopostne kazania, które w Dijon wygłosił biskup Genewy, Franciszek Salezy. Został jej kierownikiem duchowym, a ich korespondencja – trwająca do jego śmierci – należy dziś do klasyki literatury duchowej. To z tej współpracy wyrósł nowy zakon.

Zakon, który miał wychodzić do ludzi

Zgromadzenie Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny powstało w 1610 roku w Annecy. Pierwotny zamysł był nowatorski: wspólnota bez surowej ascezy, otwarta dla wdów i kobiet słabszego zdrowia, których nie przyjmowały klasztory kontemplacyjne, a przy tym odwiedzająca chorych w ich domach – stąd nazwa. Pod naciskiem arcybiskupa Lyonu, dla którego zakonnice poza murami były nie do przyjęcia, w 1618 roku wprowadzono klauzurę. Wizytki pozostały jednak wspólnotą o łagodnej regule i to zadecydowało o ich rozwoju: za życia Joanny powstało kilkadziesiąt domów.

Kult

Zmarła 13 grudnia 1641 roku w Moulins; ciało przewieziono do Annecy i złożono obok relikwii Franciszka Salezego. Kanonizował ją Klemens XIII w 1767 roku. Jej wnuczką była Madame de Sévigné, jedna z najważniejszych autorek listów w literaturze francuskiej.

Nieoczekiwana kontynuacja

Zakon, który założyła, odegrał jeszcze jedną rolę, której nie mogła przewidzieć. To w klasztorze wizytek w Paray-le-Monial żyła kilkadziesiąt lat później św. Małgorzata Maria Alacoque, a jej relacje z objawień stały się punktem wyjścia dla nowożytnego kultu Serca Jezusowego. Łagodna reguła, pomyślana dla kobiet, których nie przyjmowano gdzie indziej, okazała się środowiskiem, w którym ta duchowość mogła się rozwinąć.

„Ta zaś, która rzeczywiście jest wdową, jako osamotniona złożyła nadzieję w Bogu i trwa w zanoszeniu próśb i modlitw we dnie i w nocy.”

1 Tm 5,5