Wspomnienie św. Jana Eudesa, prezbitera
19 sierpnia Kościół wspomina św. Jana Eudesa, francuskiego kapłana z XVII wieku. Obchód jest dobrowolny, w kolorze białym. Choć jego nazwisko może dziś brzmieć mało znajomo, jego wkład w kształt kalendarza liturgicznego jest nieoceniony – to on jako pierwszy opracował teksty liturgiczne ku czci Serca Maryi i Serca Jezusa.
Misjonarz w czasach zarazy
Urodził się 14 listopada 1601 roku w Ri w Normandii. W 1623 roku wstąpił do francuskiego Oratorium. Rozgłos przyniosła mu posługa podczas epidemii w latach 1627 i 1631 – według relacji, aby nie narażać współbraci na zarażenie, zamieszkał wówczas w dużej beczce ustawionej na polu poza wsią. Przez kolejne dekady prowadził misje ludowe w normandzkich parafiach; przypisuje mu się ponad sto serii kazań.
Dwa zgromadzenia
W 1641 roku założył Zgromadzenie Matki Bożej Miłosierdzia – wspólnotę zajmującą się pomocą kobietom chcącym zerwać z prostytucją. Dwa lata później opuścił oratorianów i powołał Zgromadzenie Jezusa i Maryi, zwane eudystami. Jego celem było prowadzenie seminariów duchownych, co było odpowiedzią na zaniedbania w tej dziedzinie we Francji, mimo wcześniejszych postanowień Soboru Trydenckiego.
Kult Serc
Najtrwalszy ślad pozostawił w liturgii. Opracował i wprowadził w swoich wspólnotach oficjum ku czci Serca Maryi, obchodzone od 1648 roku, a w 1672 roku – oficjum Serca Jezusa. Warto podkreślić chronologię: było to jeszcze przed objawieniami św. Małgorzaty Marii Alacoque, z którymi zwykle wiąże się początek tej pobożności. Leon XIII nazwał Jana Eudesa twórcą liturgicznego kultu obu Serc.
Dwa nurty jednej pobożności
Ta chronologia ma znaczenie praktyczne. Kult Serca Jezusowego bywa przedstawiany wyłącznie jako owoc objawień prywatnych, podczas gdy równolegle, niezależnie i wcześniej rozwijał się nurt liturgiczny i teologiczny, którego Jan Eudes był głównym przedstawicielem. Swoje przemyślenia zebrał w obszernym dziele o Sercu Maryi, ukończonym tuż przed śmiercią.
Zmarł 19 sierpnia 1680 roku w Caen, pozostawiając po sobie sieć seminariów w Normandii – w Caen, Coutances, Lisieux i Rouen. Kanonizował go Pius XI w 1925 roku.
„I dam wam serce nowe i ducha nowego tchnę do waszego wnętrza, odbiorę wam serce kamienne, a dam wam serce z ciała.”
Ez 36,26