Święto św. Tomasza, apostoła

Święto św. Tomasza Apostoła obchodzone 3 lipca upamiętnia postać, której wizerunek w języku potocznym utrwalił się w sposób nie do końca słuszny. Przydomek „Niewierny Tomasz” pochodzi z jednej sceny ewangelicznej, która przesłoniła jego inne, równie istotne wystąpienia.

**Niewierny Tomasz – skąd się wziął przydomek?**

Tydzień po zmartwychwstaniu Jezusa Tomasz, nieobecny przy pierwszym spotkaniu uczniów, podważa ich relację i stawia warunek: uwierzy w Jezusa dopiero, gdy sam zobaczy i dotknie Jego ran. Osiem dni później Jezus ponownie przychodzi do uczniów, a Tomasz powtarza swój warunek. W odpowiedzi Jezus mówi: „Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli”, co podkreśla wagę wiary pomimo braku empirycznego dowodu. Gdy Tomasz dotyka ran Jezusa, wypowiada najmocniejsze wyznanie bóstwa Chrystusa w całej Ewangelii św. Jana: „Pan mój i Bóg mój”.

Tymczasem wcześniejsze wystąpienia Tomasza w Ewangelii są równie interesujące. To on proponuje Jezusowi, by wraz z uczniami udał się do Judei i tam umarł, a podczas mowy pożegnalnej Jezusa szczerze przyznaje: „Nie rozumiem, dokąd idziesz”. Jego przydomek utrwalił jedną scenę, podczas gdy pozostałe zostały zapomniane.

**Ślad chrześcijaństwa w Indiach – chrześcijanie św. Tomasza**

Najbardziej konkretny ślad po Tomaszu prowadzi do Indii, a dokładniej do stanu Kerala na południowo-zachodnim wybrzeżu. Tam do dziś istnieje wspólnota zwana chrześcijanami św. Tomasza, która wywodzi swoje początki od jego misji w I wieku. Jest to jedno z najstarszych nieprzerwanie istniejących środowisk chrześcijańskich na świecie, posiadające własną liturgię wschodniosyryjską, istniejącą na długo przed przybyciem europejskich misjonarzy do Indii.

**Data święta i ikonografia**

Święto Tomasza obchodzone jest 3 lipca, co wiąże się z tradycją przeniesienia jego relikwii do Edessy. W sztuce Tomasz przedstawiany jest najczęściej w scenie dotykania boku Chrystusa. Jednym z najbardziej znanych przedstawień tej sceny jest obraz Caravaggia, który na trwałe wpisał się w ikonografię świętego.

„Pan mój i Bóg mój!”

J 20,28