Święto św. Kazimierza, królewicza

4 marca obchodzimy święto św. Kazimierza – jedynego polskiego królewicza, który został kanonizowany oraz patrona zarówno Polski, jak i Litwy. Data upamiętnia dzień jego śmierci. Królewicz urodził się w 1458 roku jako drugi syn Kazimierza Jagiellończyka. Od najmłodszych lat przygotowywano go do rządzenia. Jako trzynastolatek próbowano osadzić go na tronie węgierskim, jednak misja zakończyła się niepowodzeniem. Później zastępował ojca w zarządzaniu Królestwem Polskim podczas jego nieobecności. Zmarł 4 marca 1484 roku na zamku w Grodnie, prawdopodobnie na gruźlicę, w wieku 25 lat. Został pochowany w Wilnie, w katedrze, w kaplicy Najświętszej Maryi Panny.

Proces kanonizacyjny rozpoczął się za panowania Zygmunta I. Papież wysłał do Polski nuncjusza, który zebrał świadectwa i sporządził życiorys Kazimierza. Jednak dokument kanonizacyjny zaginął, gdy poseł królewski, który go przewoził, zmarł na zarazę w Rzymie. Dopiero w 1602 roku Klemens VIII, korzystając z kopii sprzed stu lat, dokończył proces. W 1636 roku Urban VIII oficjalnie ogłosił Kazimierza patronem Litwy.

W dniu wspomnienia św. Kazimierza w Wilnie odbywa się tradycyjny jarmark Kaziuki – targ rzemiosła ludowego, na którym królują wileńskie palmy i piernikowe serca. Tradycja ta przetrwała zmiany granic i jest kultywowana w polskich miastach, szczególnie tam, gdzie osiedlili się dawni mieszkańcy Wileńszczyzny.

Świętemu Kazimierzowi przypisywano autorstwo łacińskiego hymnu maryjnego „Omni die dic Mariae” („Codziennie sław duszo moja”). Jednak badania wskazują, że tekst powstał wcześniej, a święty jedynie szczególnie go umiłował.